پژوهشكده تحقيقات اسلامى
217
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
الف : مسائل عقلى كه شامل براهين و استدلالهاى امام حسين ( ع ) در مقابل مخالفان و منكران است ب : مسائل فقهى كه مشتمل بر بيان احكام و فروعات دينى است ج : تفسير و علوم قرآنى د : مباحث عرفانى ه : مسائل سياسى و اجتماعى . قبل از اينكه مصاديقى را براى هر يك از اين موارد ذكر كنيم ، يك نكته را يادآورى مىكنيم و آن اينكه لازمه وجوب اطاعت از امام ( ع ) آگاهى همه جانبه او به مسائل مورد نياز انسانها است و ممكن نيست خداى حكيم ، اطاعت مطلق از كسى را واجب كند و عصمت و علم وافر به او عنايت نفرمايد . در اين باره « سماعة بن خثعمى » مىگويد : با مفضّل خدمت امام صادق ( ع ) بوديم ، او به حضرت ( ع ) عرض كرد : فدايت شوم ، آيا ممكن است خداى متعال اطاعت بندهاى را واجب گرداند و اخبار آسمان را از آن منع كند ؟ امام ( ع ) فرمود : خير ، خدا ، نسبت به بندگانش گرامىتر و رؤفتر است از اينكه پيروى بندهاى را واجب نمايد ، امّا اخبار آسمان را از او منع كند . « 1 » و در روايت ديگرى مىفرمايد : اللَّهُ اعَزُّ وَ اجَلُّ مِنْ انْ يُفْرِضَ طاعَةَ عَبْدٍ يَحْجُبُ عَنْهُ عِلْمَ سَمائِهِ وَ ارْضِهِ . « 2 » بنابراين علم وسيع و گستردهء اهلبيت ( ع ) و عصمت آنها از آيه شريفه « اطيعُوا اللَّهَ وَ و أطيعُوا الرَّسولَ وَاولِىالْامرِ مِنْكُمْ » « 3 » نيز به دست مىآيد . اينكه اطاعت اولىالامر ( اهلبيت ( ع ) ) در كنار اطاعت خدا و رسول او قرار گرفته ، و بهطور مطلق پيروى واجب شده است ، هم دليل مصون بودن اهل بيت ( ع ) از خطاست و هم نشانه گستردگى آگاهى آنهاست ؛ زيرا اگر
--> ( 1 ) - بصائر الدرجات ، ص 124 . ( 2 ) - همانا . خدا بزرگتر است از اينكه پيروى بندهاى را واجب نمايد و علم آسمان و زمين را از آن منع كند . ( 3 ) - نساء ( 4 ) ، آيه 59 .